Từ “Nhật Bản số 1” đến Trung Quốc dẫn đầu: Cuộc so kè kinh tế châu Á năm 2025 - Chi tiết bài viết

Năm 2025 cho thấy sự tương phản rõ nét giữa kinh tế Trung Quốc và Nhật Bản: Trung Quốc giữ đà tăng trưởng ổn định nhờ dịch vụ, tiêu dùng và công nghệ cao, trong khi Nhật Bản tiếp tục đối mặt với tăng trưởng thấp, lạm phát và những vấn đề cơ cấu kéo dài.

So sánh kinh tế Trung Quốc và Nhật Bản: Trung Quốc duy trì đà mở rộng, Nhật Bản tăng trưởng chậm

Năm 2025, kinh tế Trung Quốc tiếp tục giữ được nhịp tăng trưởng ổn định, bất chấp những bất định từ môi trường trong nước và quốc tế. Theo Cục Thống kê Nhà nước Trung Quốc, GDP của nước này đạt 140.187,9 tỷ nhân dân tệ, tăng 5% so với năm trước, qua đó hoàn thành các mục tiêu chính của Kế hoạch 5 năm lần thứ 14. Năm nay, Trung Quốc tiếp tục giữ vững vị trí là nền kinh tế lớn nhất châu Á.

Trong khi đó, Nhật Bản bước vào năm 2025 với tốc độ tăng trưởng thấp, tiếp nối giai đoạn trì trệ kéo dài sau khi bong bóng tài sản vỡ từ thập niên 1990. Dù vẫn là nền kinh tế phát triển hàng đầu, Nhật Bản đã lần lượt bị Trung Quốc vượt qua từ năm 2010 và Đức từ năm 2023, phản ánh sự suy giảm tương đối về quy mô toàn cầu.

Cơ cấu kinh tế: Trung Quốc dựa vào dịch vụ, Nhật Bản chật vật tái tạo động lực

Tại Trung Quốc, khu vực dịch vụ tiếp tục là động lực tăng trưởng chính với giá trị 80.887,9 tỷ nhân dân tệ, tăng 5,4%. Công nghiệp và nông nghiệp cũng duy trì mức tăng lần lượt 4,5% và 3,9%, cho thấy nền kinh tế vẫn giữ được tính cân bằng tương đối.

Ngược lại, Nhật Bản đối mặt với những vấn đề cơ cấu sâu sắc: dân số già hóa nhanh, lực lượng lao động thu hẹp và cải cách chưa đủ mạnh. Các yếu tố này khiến nền kinh tế khó tạo ra cú hích mới, dù vẫn sở hữu nền công nghiệp và công nghệ tiên tiến.

GDP Nhật Bản và Trung Quốc nước nào cao hơn?

Theo Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), GDP bình quân đầu người của Nhật Bản năm 2025 đạt 34.713 USD, thuộc nhóm cao tại châu Á. Tuy nhiên, mức thu nhập cao này đi kèm với tăng trưởng chậm và áp lực chi tiêu xã hội lớn.

Trong khi đó, GDP bình quân đầu người của Trung Quốc đạt 43.377 nhân dân tệ, tăng 5% so với năm 2024. Dù còn khoảng cách với các nền kinh tế phát triển, Trung Quốc đang dần thu hẹp chênh lệch thu nhập, song vẫn tồn tại khoảng cách lớn giữa đô thị và nông thôn.

Trung Quốc giữ nhịp cầu nội địa, Nhật Bản phụ thuộc chính sách

Hoạt động tiêu dùng tại Trung Quốc tiếp tục tăng trưởng tích cực, với tổng doanh thu bán lẻ đạt 50.120,2 tỷ nhân dân tệ, tăng 3,7%. Ngược lại, đầu tư toàn xã hội giảm 3,8%, đặc biệt là bất động sản (-17,2%), dù đầu tư vào công nghệ cao tăng mạnh.

Tại Nhật Bản, tiêu dùng chịu ảnh hưởng lớn từ lạm phát kéo dài, buộc chính phủ phải can thiệp bằng các gói trợ giá, nhất là với năng lượng và lương thực. Điều này giúp hạ nhiệt giá cả nhưng cũng làm gia tăng gánh nặng ngân sách.

Trung Quốc ổn định, Nhật Bản chịu áp lực lạm phát

Năm 2025, CPI của Trung Quốc nhìn chung ổn định, trong khi CPI lõi chỉ tăng 0,8%, cho thấy áp lực lạm phát được kiểm soát tốt.

Ngược lại, CPI của Nhật Bản tăng trung bình 3,1%, đánh dấu năm thứ tư liên tiếp lạm phát tăng. Đáng chú ý, giá gạo tăng tới 67,5%, mức cao nhất kể từ năm 1971. Trước bối cảnh đó, Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BoJ) giữ nguyên lãi suất nhưng nâng dự báo tăng trưởng, phản ánh thế cân bằng mong manh giữa hỗ trợ tăng trưởng và kiểm soát lạm phát.

Như vậy, so sánh tổng thể cho thấy, Trung Quốc năm 2025 với hình ảnh của một nền kinh tế tiếp tục mở rộng và tái cơ cấu, dựa trên dịch vụ, tiêu dùng và công nghệ cao, dù phải đối mặt với rủi ro từ đầu tư và bất động sản.

Trong khi đó, Nhật Bản vẫn duy trì mức sống cao, nhưng đang loay hoay tìm kiếm động lực tăng trưởng mới trong bối cảnh dân số già hóa, cạnh tranh toàn cầu gay gắt và những hạn chế mang tính cấu trúc kéo dài nhiều thập niên.

Nền kinh tế Nhật Bản đứng trước nguy cơ thiệt hại gần 10 tỷ USD trong năm 2026 nếu dòng khách du lịch từ Trung Quốc đại lục tiếp tục sụt giảm do căng thẳng ngoại giao song phương.

Trước đó, Bắc Kinh đã khuyến cáo công dân hạn chế tới Nhật Bản, sau những phát ngôn của Thủ tướng Sanae Takaichi liên quan đến vấn đề Đài Loan hôm 7/11/2025, khiến quan hệ hai nước leo thang căng thẳng. Theo ước tính của ông Takahide Kiuchi, nhà kinh tế trưởng tại Viện Nghiên cứu Nomura (Tokyo), Nhật Bản có thể mất khoảng 1.490 tỷ yen, tương đương 9,59 tỷ USD, nếu du khách Trung Quốc tiếp tục tránh điểm đến này. Diễn biến trên được dự báo sẽ kéo lùi đà phục hồi của ngành du lịch quốc tế Nhật Bản, vốn ghi nhận tín hiệu tăng trưởng tích cực trong những tháng đầu năm.

Minh Anh

Link gốc